Kunnen broeikasgasemissies uit veen worden verminderd door het aanbrengen van kleideeltjes in veenbodems? Dat is de centrale vraag waar het Veenweiden Innovatie Programma Nederland (VIPNL) en het Nationaal Onderzoeksprogramma Broeikasgassen Veenweiden (NOBV) onderzoek naar doen binnen het thema Klei in Veen. Door kleideeltjes te sproeien of uit te strooien over de bodem, zakken deze – geholpen door neerslag en bodemleven – langzaam het veen in. Daardoor veranderen de eigenschappen van het veen en kan veenoxidatie mogelijk worden beperkt. Maar hoe werkt dit precies? Zijn alle soorten klei geschikt? En wat betekent dit in de praktijk voor de uitstoot van broeikasgassen? Deze vragen, en de eerste inzichten die we inmiddels hebben opgedaan, kwamen aan bod in het webinar Klei in Veen dat VIPNL en het NOBV organiseerden.

Kijk hier het webinar terug. 

• Presentator Marco Vergeer (VIPNL/VIC) ging in gesprek met Pui Mee Chan (NOBV/STOWA), Maaike van Agtmaal (VIPNL/Louis Bolk Instituut) en Ruud van Uffelen (VIPNL/MelioRaad) over de aanleiding en het doel van het onderzoek naar Klei in Veen, waarom dit belangrijk is en hoe de praktijk kijkt naar deze maatregel.
• Joost Keuskamp (VIPNL/Biont Research/NOBV), Mariet Hefting (NOBV/Vrije Universiteit/VIPNL) en Maaike van Agtmaal (VIPNL/Louis Bolk Instituut) gingen in op de praktijkproeven in het veld en in het lab met Klei in Veen. Welke pilots lopen er? Wat weten we inmiddels over het mechanisme van Klei in Veen en het effect op veenafbraak? En welke resultaten laten de broeikasgasmetingen tot nu toe zien?

Bekijk hier de Q&A van het webinar. 

Symposium Boeren op Hoog Water op 6 november 2025

Op donderdag 6 november 2025 presenteren het Veenweiden Innovatie Programma Nederland (VIPNL) en het Veenweiden Innovatiecentrum (VIC) de resultaten van het onderzoeksprogramma Boeren op Hoog Water. De afgelopen jaren hebben VIPNL en het VIC op de Hoogwaterboerderij van KTC Zegveld onderzoek gedaan naar een toekomstbestendige melkveehouderij in de westelijke veenweiden bij een hogere grondwaterstand. Het NOBV heeft onderzoek gedaan naar broeikasgasemissies bij een hogere grondwaterstand.

Wat staat er op het programma?

Tijdens het symposium (09.30 – 12.45) nemen de onderzoekers je mee langs de resultaten van zeven thema’s: ‘grasproductie’, ‘waterkwaliteit’, ‘bodem’, ‘klimaat’, ‘dier’, ‘biodiversiteit’ en ‘bedrijfseconomie’. Het NOBV gaat in op de broeikasgasmetingen bij Boeren op Hoog Water.

Aansluitend volgt een plenair panelgesprek met vertegenwoordigers van overheid en praktijk, waarin we samen vooruitblikken op de toekomst van de ‘hoogwater’-melkveehouderij in het veenweidegebied. Na afloop is er een verzorgde lunch (12:45 – 13.30) met ruimte voor ontmoeting en uitwisseling van kennis en ervaringen.

In de middag staat een excursie (13.30 – 16.00) naar de Hoogwaterboerderij van KTC Zegveld op het programma. We bezoeken in groepen de onderzoekslocaties en bekijken daar de resultaten in de praktijk. Vervoer van en naar de boerderij wordt door ons verzorgd. Om 16.00 zijn we weer terug bij de Boerinn.

Praktische informatie:

Datum: donderdag 6 november 2025
Tijd: 09.30 – 13.30 uur. Excursie van 13.30 – 16.00
Locatie symposium: Boerderij De Boerinn, Mijzijde 6, 3471 GM Kamerik
  Bereikbaarheid: De Boerinn is goed bereikbaar per auto en heeft gratis parkeergelegenheid. Vanaf station Woerden is De Boerinn bereikbaar per bus (bushalte richting Sluis, Kamerik) of met een OV-fiets.
Vervoer excursie: busvervoer tussen De Boerinn en KTC Zegveld is inbegrepen.

Aanmelden:

Wil je erbij zijn? Meld je aan via dit aanmeldformulier.

 

Deze bijeenkomst is vol, aanmelden is niet meer mogelijk. Wil je op de reservelijst, stuur dan een mail aan stowa@stowa.nl en we laten het weten als er een plek vrijkomt.

Na 5 jaar onderzoek presenteren we met trots de resultaten van het NOBV. Op 30 september 2024 ronden we de eerste fase van het NOBV af, met een congres over de resultaten. Wij presenteren dan de antwoorden op de volgende vragen:

• Wat weten we over mogelijke maatregelen om emissies te verminderen?
• Wat weten we over de processen in de bodem die zorgen voor broeikasgasemissies uit veenweiden?
• En hoe kan die kennis gebruikt worden voor het maken van beleid voor effectieve maatregelen?

Op het NOBV-congres presenteren we de resultaten van het onderzoek en gaan we in gesprek over de vertaling daarvan naar beleid. Wij nodigen je van harte uit om deel te nemen aan het congres.

Datum: 30 september 2024

Tijd: 9.30-16.30 uur

Locatie: Provinciehuis Utrecht, Archimedeslaan 6, 3584 BA Utrecht

Aanmelden

Ben je als ambtenaar, adviseur of onderzoeker bezig met het veenweidegebied? Dan hopen wij je te zien op het NOBV-congres op 30 september 2024 in het Provinciehuis in Utrecht.

Programma

• 09:45 – 10:25 | Inloop
• 10:30 – 10:35 | Kort plenair welkom en opening Pui Mee in de foyer
• 10:35 – 11:25 | Deelsessie ronde 1 
• 11:30 – 12:20 | Deelsessie ronde 2 
• 12:30 – 13:30 | Lunch / inloop 
• 13:30 – 15:00 | Plenair programma in de Statenzaal
• 15:00 – 16:00 | Posterpresentaties, napraten en borrel in de foyer

Deelsessies

In de ochtend gaan we in deelsessies de diepte in over verschillende onderwerpen. Hieronder zie je welke deelsessies er zijn. Op het aanmeldformulier kun je twee keuzes aangeven.

Broeikasgasemissies uit natte teelten en natte natuur, met Bart Kruijt (WUR) en Ype van der Velde (VU)	Bekijk de introductievideo
Natte graslanden en waterinfiltratiesystemen, met Jim Boonman (VU) en Ralf Aben (RUN)	Bekijk de introductievideo
Modellen: SWAP-Animo en Peatland-VU, met Merit van den Berg (VU) en Daniël van de Craats	Bekijk de introductievideo
SOMERS, met Laura Nougeus en Roel Melman (Deltares)	Bekijk de introductievideo

Plenair programma

Na de lunch komen we plenair samen. Dagvoorzitter Inge Diepman gaat met verschillende onderzoekers uit het NOBV-consortium in gesprek over de resultaten van fase 1 en de stand van zaken nu. Daarnaast schuiven Douwe Jonkers (programmamanager Nationaal Programma Veenweide van het ministerie van LNV) en Mirjam Sterk (gedeputeerde Provincie Utrecht en voorzitter Regiegroep Veenweide) aan om te kijken waar de overheden nu al mee aan de slag kunnen en wat er de komende jaren nog moet gebeuren. Ook presenteren verschillende PhD’s van het NOBV en van LOSS een poster over hun onderzoek.

Het NOBV-congres is onderdeel van een tweedaagse over broeikasgasemissies en bodemdaling: op 1 oktober organiseert het NWA-programma Living on Soft Soils: Subsidence & Society (LOSS) het vierde jaarlijks symposium. Kijk hier voor informatie.

Bereikbaarheid

De dichtstbijzijnde bushalte is Rijnsweerd Noord. Vanaf deze halte is het ongeveer 5 minuten lopen naar de locatie. > Openbaar vervoer naar Archimedeslaan 6, halte Rijnsweerd Noord 

Er zijn parkeerplekken bij parkeerplaats P2. Deze kunnen we echter niet garanderen en vol=vol. Als alle parkeerplekken bezet zijn, kies dan voor een(betaalde) parkeerlocatie buiten Rijnsweerd. Een alternatief is bijvoorbeeld het Transferium P+R Uithof.

Entree 

Je wordt ontvangen bij de ingang van de Statenzaal. Dat is rechts van de hoofdingang. Er staan bordjes om je naar de juiste ingang te leiden.

Vraag en antwoord

V: Kan je achteraf opnames van het evenement terugkijken?
A: We hechten waarde aan een live ontmoeting; daarom wordt het evenement niet opgenomen.

V: Voor wie is het evenement bedoeld?
A: Het evenement is bedoeld voor ambtenaren, adviseurs en onderzoekers die zich bezighouden met het veenweidegebied.

V: Kan ik ook alleen het plenaire onderdeel aansluiten?
A: Ja, dat is mogelijk. Bij de registratie kun je – bij het opgeven van de deelsessies – aangeven dat je alleen het plenaire programma wilt bijwonen.

In het webinar van 10 juni 2024 gingen we onder leiding van NOBV-programmamanager Pui Mee Chan in op een aantal vragen rondom CO2- en methaanemissies in veenweidegebieden, bij hoge grondwaterstanden.

> Kijk hier het webinar terug

Het NOBV doet op verschillende plekken in het veenweidegebied onderzoek naar de effectiviteit van maatregelen tegen broeikasgasemissies. Er wordt gemeten bij grasland, bij natte teelten en natuur. Wat weten we inmiddels over CO2- en methaanemissies uit grasland, natte teelten en natuur bij hoge grondwaterstanden en over opslag van CO2? En hoe kan die kennis gebruikt worden voor het verbeteren van rekenmodellen die nodig zijn voor het maken van beleid voor effectieve maatregelen? In dit NOBV-webinar gaan we onder leiding van NOBV-programmamanager Pui Mee Chan in op deze vragen. Het webinar wordt georganiseerd in samenwerking met het project INSURE waarin onderzoek is gedaan naar CO2-emissies uit grasland in Zegveld.

Programma

• Daniël van de Craats, onderzoeker bij Wageningen Environmental Research, gaf een presentatie over de bevindingen vanuit INSURE, modelleren van emissies met het SWAP-Animo model en klimaatscenario’s.
• PhD Alexander Buzacott (Vrije Universiteit) gaf een presentatie over methaanemissies uit grasland, natte teelten en natte natuur op verschillende NOBV-locaties;
• Onderzoeker Merit van de Berg (Vrije Universiteit) zoomde in op het modelleren van methaanemissies met behulp van het Peatland-VU model.
• Roel Melman, adviseur bodem- en grondwatersystemen bij Deltares, ging tot slot in op de effecten van pH en bodemtemperatuur bij cranberryteelt.